N.º 05
Agostera de Esparza
Malus domestica — var. «Agostera de Esparza»
Baliozkotua
homonimia kasua
- Herriak
- Esparza
- Beste aipamenak
- Haranean beste 'Agostera' batzuk aipatuak, baina barietate ezberdinak
- Antzinatasuna
- Gutxienez 70-80 urte
- Garaia
- Bilketa abuztuan
Kontserbazio-egoera
Ale bat lokalizatua Esparzan (Maisterra Etxea). Beste bat Eseberri Etxean (berresteke).
Berriz sartzeko potentziala
Haranean ugaltzeko interesgarria heltze goiztiarrarengatik, udan, eta zapore preziatuarengatik.
Fruituaren deskripzioa
Sagar konikoa, tamaina ertaina. Hondoko kolorea berdexka eta gainazalekoa gorri marradun. Azal leuna eta distiratsua. Russeting pedunkuluaren zuloan. Pedunkulu motza, lodiera ertaina. Mami zuri-berdexka, gogortasun, azidotasun eta gozotasun ertainak.
Tokiko balorazioa
Esparzako pertsonek, ezagutzen eta kontsumitzen dutenek, oso positiboki baloratzen dute.
Ugaritasun erlatiboa
Badirudi Esparzako beste etxe batzuetan ere zegoela, baina ez zen hedatuenetakoa.
Bilketa eta heltzea
Bilketa abuztuan. Biltzen denean kontsumitzeko prest dago. Bildu eta gero ez da asko gordetzen (irailera arte).
Aipatutako erabilerak
Freskoan kontsumitzen.
Karakterizazio molekularra
Falta da. Izalzuko eta Ochagavíako Agosteren emaitzak ere falta dira.
Oharrak
Ochagavían ere Agostera bat zegoen. Esparzako Agosterak Ochagavíako adineko pertsonei erakustean, berberak edo oso antzekoak gisa identifikatzen dituzte: “las más tempranas, íbamos a comprarlas de niños”. Ibilcietan beste Agostera bat dago, argi eta garbi desberdina. Izalzun ere desberdina den Agostera bat aipatzen dute. Royo (2009) lanean Izalzuko Agostera bat deskribatzen da, hura ere desberdina. Homonimia kasu paradigmatikoa.